Eiwitgehalte van maïs verhogen met stokbonen blijkt lastig

Maïs zaaien gecombineerd met stokbonen kan eiwitverhogend werken. Het eiwitgehalte van stokbonen is ruim twee keer zo hoog dan van snijmaïs. Om in het geoogste mengsel een duidelijk hoger eiwitgehalte te realiseren zal het aandeel bonen echter op minstens twintig procent moeten liggen. Om dit te realiseren zal het plantaantal van maïs drastisch omlaag moeten. Dit gaat waarschijnlijk ten koste van de opbrengst. Dit zijn de belangrijkste conclusies uit de analyse van het demoproject maïs met stokbonen dat afgelopen seizoen op de De Marke en Aver Heino is aangelegd.

Op zowel De Marke als Aver Heino is geëxperimenteerd met verschillende tijdstippen van zaaien van de bonen. De beste resultaten werden gevonden in de variant waarbij vier weken na het zaaien van de maïs per maïsplant 2 stokbonen werden bijgezaaid. Stokbonen en maïs van dit zaaitijdstip zijn zowel als mengsel als ieder afzonderlijk geoogst en geanalyseerd. Daarnaast zijn controleveldjes aangelegd met alleen maïs. Op beide locaties ging het om gescheurd gras (klaver) land. Er is geen aanvullende bemesting uitgevoerd.

Uit de analyse blijkt dat stokbonen prima verteerbaar zijn en wat betreft VEM-waarde niet onder doet voor maïs (zie tabel 1). Het ruw eiwit gehalte van stokbonen is duidelijk hoger dan van maïs. Gemiddeld was dit 158 g/kg ds. Dit benadert het eiwitgehalte van GPS erwten. Bij een standaard teeltwijze met circa 10 % lager plantaantal van maïs kwam het gemiddelde aandeel bonen in de droge stof uit op maar 4 %. Daardoor was het effect op de alle voederwaarde parameters minimaal. Ook de gemiddelde opbrengst van het mengsel verschilde nauwelijks met de opbrengst van alleen maïs.

Naast rijen uit het midden van een perceel is op De Marke ook een kantrij met maïs plus bonen geanalyseerd omdat de stokbonen in de kantrij het duidelijk beter deden dan in de rest van het perceel. Hieruit bleek dat minimaal 20-25 % van het totale drogestof uit bonen moet bestaan om het eiwitgehalte van het mengsel duidelijk te verhogen, Dat betekent in praktijk dat de plantdichtheid van de maïs veel lager moet worden dan gebruikelijk, zodat de bonen meer licht krijgen en zich beter ontwikkelen. Dit gaat waarschijnlijk wel ten koste van de totale opbrengst.

Tabel 1 Opbrengst en voederwaarde maïs + stokbonen