Afleidingsmaterialen met een hoge welzijnsfactor (zoals stro en ruwvoer) scoren vaak minder goed op praktische aspecten. Dit blijkt uit onderzoek dat de Animal Sciences Group van Wageningen UR heeft verricht in opdracht van het Productschap voor Vee en Vlees. Negen afleidingsmaterialen voor gespeende biggen en vleesvarkens zijn beoordeeld op welzijns- en praktische aspecten. Zo brengt het verstrekken van stro en ruwvoer meer arbeid en kosten met zich mee ten opzichte van bijvoorbeeld het plaatsen van een ketting. Het verstrekken van meerdere afleidingsmaterialen met uiteenlopende eigenschappen kan het welzijnseffect op varkens verhogen.
De onderzoekers hebben negen afleidingsmaterialen voor gespeende biggen en vleesvarkens niet alleen beoordeeld op welzijn, maar ook op technische kengetallen, materiaalkosten, arbeidstijd, arbo, hygiëne, gezondheidsrisico’s dier, gezondheidsrisico’s consument, risico’s materiaal op huisvestingsysteem en handhaafbaarheid. Dit is gedaan in een standaardhok zonder afleidingsmateriaal, in een standaardhok met respectievelijk een ketting, harde plastic bal, additionele klepelvoerbak, rubberen speeltje, touw, hardhouten balk, een strospeelbak, ruwvoer in een trog en in een hok met strobed.
Praktische aspecten
Van de onderzochte materialen uit dit onderzoek scoren materialen met een hoge welzijnsfactor (stro en ruwvoer) minder goed op praktische aspecten. Zo brengt het verstrekken van stro meer arbeid en kosten met zich mee ten opzichte van bijvoorbeeld het plaatsen van een ketting. Ook wordt de varkenshouder blootgesteld aan stof tijdens het verstrekken van stro. Het geven van bepaalde ruwvoeders zorgt voor een hogere viscositeit van de mest, waardoor deze meer blijft plakken en voor hokbevuiling kan zorgen. Bepaalde soorten hout brengen risico’s van splintervorming en verwondingen bij het dier met zich mee.
Voorbeeldlijst afleidingsmaterialen
Verder kan het plaatsen van meerdere afleidingsmaterialen met uiteenlopende eigenschappen (bijvoorbeeld wroetbaar materiaal gecombineerd met bijtbaar materiaal) het welzijnseffect op de dieren verhogen. Dit geldt mogelijk ook voor het verstrekken van voer via speciale mechanismen (zoals klepelbak), waarbij varkens meer moeite moeten doen om het voer te krijgen. Echter, hier is bij varkens nog relatief weinig onderzoek naar gedaan. Ook is gebleken dat succesvol afleidingsmateriaal op de juiste plek binnen het hok geplaatst moet worden om problemen met bijvoorbeeld hokbevuiling te voorkomen.
Dit rapport zal door het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer & Voedselkwaliteit (LNV) worden gebruikt bij het opstellen van een voorbeeldlijst met afleidingsmaterialen voor varkens.