De laatste paar jaar is het aantal luchtwassers voor de behandeling van ventilatielucht uit stallen sterk toegenomen. Waren het er 5 jaar geleden nog ca. 200, inmiddels zijn het er ruim 1000 en wordt in heel Nederland ongeveer 10% van alle lucht uit varkensstallen behandeld in een wasser. In Duitsland is een vergelijkbare tendens te zien. Reden genoeg om een en ander eens op een rijtje te zetten.
De meeste toegepaste wassers (9 van de 10) zijn chemische wassers waarbij ammoniak wordt gebonden met zwavelzuur (ammoniakverwijdering gem. 70-95%) Eén op de tien wassers is een biologische wasser (ammoniakverwijdering gem. 70%) waarbij bacteriën de ammoniak omzetten. Beide systemen verwijderen in mindere mate ook geur en fijnstof. Daarnaast bestaan er zogenaamde combi-wassers die deze processen combineren.
Luchtwassing kan beschouwd worden als een bewezen techniek, maar in de praktijk komt toch een aantal knelpunten naar voren. Een van de aandachtspunten is het (snel) dichtslibben/vervuilen van de waspakketten; hierdoor wordt de tegendruk en het energieverbruik van het ventilatiesysteem hoger. Dit is ook een van de redenen waarom luchtwassers maar mondjesmaat worden toegepast voor pluimveestallen. Daarnaast gebruiken ook de waswaterpompen veel energie. Tenslotte is de controle/handhaafbaarheid door autoriteiten een kritisch punt, aangezien de procesvariabelen van de wasser (staat hij aan? wat is de pH? is er voldoende gespuid? etc.) nog maar mondjesmaat worden geregistreerd en opgeslagen.
Aangezien de pH (zuurtegraad) van de chemische wasser cruciaal is voor een goede werking, dient deze meting regelmatig te worden gecontroleerd en gekalibreerd, wat niet altijd gebeurt. Wanneer de pH waarde echter klopt is de chemische wasser een robuust en gemakkelijk te regelen systeem. Een nadeel van een chemische wasser is dat geconcentreerd zwavelzuur (een agressieve vloeistof) wordt gebruikt en ook de geurverwijdering niet al te hoog is (gem. 30%).
Een biologische wasser heeft als voordeel dat het geen zwavelzuur gebruikt en dat de geurverwijdering (gem. 45%) hoger is. Nadeel is echter dat ammoniakverwijdering met bacteriën (nitrificatie) een kwetsbaarder proces is dan het invangen van ammoniak met zuur. Om een biowasser goed te laten draaien moet namelijk schoon water worden toegevoegd en vrij veel spuiwater worden afgevoerd om voldoende ammoniakrendement te hebben. In veel biowassers is geen robuust regelsysteem ingebouwd om dit te garanderen. Om de betrouwbaarheid van biowassers te verbeteren zou een regeling op grond van elektrische geleidbaarheid (EC) van biowassers kunnen bijdragen. Een aantal leveranciers is zelf al begonnen met het testen en toepassen van een dergelijke procesregeling.
Bron: R.W. Melse (2009). Air treatment techniques for abatement of emissions from intensive livestock production. Proefschrift van Wageningen Universiteit. ISBN 978-90-8585-463-0; met Nederlandse samenvatting. Te downloaden via http://edepot.wur.nl/12452