Loslaten wat je hebt en van de grond af opnieuw beginnen. Dat is een van de manieren waarop onderzoekers van Wageningen UR Livestock Research werken aan innovatieve en duurzame veehouderijsystemen, zoals huisvesting. Want er zijn doorbraken nodig als de veehouderij in 2023 volledig duurzaam moet zijn. Zoals het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) nastreeft: een veehouderij die rekening houdt met dier, boer, milieu en consument. Samen met mensen uit de praktijk komen onderzoekers van Wageningen UR Livestock Research tot ideeën voor een nieuwe leefomgeving voor koeien, varkens en pluimvee.
Kijken naar hele houderijsysteem
De onderzoekers kijken naar haalbare huisvestingconcepten, die in de praktijk verder moeten worden ontwikkeld. Wel vinden zij het belangrijk dat als je gaat innoveren, je naar het hele houderijsysteem kijkt. Als je maar op één aspect verbetert, loop je namelijk het risico dat het systeem op een ander aspect aan kwaliteit inboet. Dan is het bijvoorbeeld wel beter voor een dier, maar niet voor het milieu.
Vernieuwende ideeën
Als we in Nederland een duurzame veehouderij willen waarin rekening wordt gehouden met de wensen van dieren, boeren, het milieu en consumenten, moet er een denkomslag komen. Er zijn grenzen aan wat je in bestaande systemen nog kunt doen om het welzijn te vergroten en de druk op het milieu te verminderen. Van Wageningen UR Livestock Research zijn de komende tijd dan ook vernieuwende ideeën te verwachten over huisvestingsystemen, evenals resultaten die daaraan bijdragen.
Nieuwe houderijsystemen
Voor melkvee ontwikkelde Wageningen UR Livestock Research in het project Kracht van Koeien al vier nieuwe houderijsystemen. Deze hebben een nieuwe basis gekregen, die een verandering betekent in denken en doen. Bij melkvee komt het erop neer dat je
- alle behoeften van een koe moet vervullen,
- mineralen ziet als bruikbaar product,
- kapitaal en arbeid gaat delen, en
- de bodem behandelt als een productief ecosysteem.
Met de nieuwe ontwerpen verbetert het dierenwelzijn en daalt de uitstoot van broeikasgassen en ammoniak met tientallen procenten, bij gelijk blijvende productiekosten. Ook maakt het niet meer uit of ze bij een natuurgebied of stad liggen. De kern is dat het concept stal is losgelaten. Het is meer een verblijfsruimte met beschutting, deels overdekt en bedekt met zonnecellen. Als die 2 keer zo efficiënt worden, compenseert hun opbrengst bijv. de methaanuitstoot van de koeien.
Duurzame oplossingen varkenshouderij
Ook voor de varkenshouderij zoekt Wageningen UR Livestock Research naar integraal duurzame oplossingen, in het project Varkansen. Dit project heeft drie duurzame ontwerpen opgeleverd, die sinds april 2010 beschikbaar zijn. Parallel hieraan zijn ook stallen puur vanuit het varken ontworpen (Comfort Class), vanwege het belang dat de politiek hecht aan dierenwelzijn. Ook zijn nieuwe ideeën voor vleespluimvee en industrie-leghennen ontwikkeld.
Inbreng praktijkmensen
Nieuwe concepten kunnen niet zonder de (creatieve) inbreng van mensen uit de praktijk. Wageningen UR Livestock Research komt dan ook graag in contact met boeren die vanuit de toekomstbeelden in de praktijk willen experimenteren. Aan Kracht van Koeien hebben naast boeren ook ICT’ers, landschapsbeheerders en gewone burgers meegewerkt.